Birbirinden güzel renkleriyle gölgelerin prensesi

Minik minik çiçekleri bir araya geliyor ve harikalar yaratıyor. Birbirinden güzel kokular, birbirinden güzel renkler... Ortanca

06-09-2011 01:39

Haberler » Bahçe ve Peyzaj


Gölgelerin Prensesi
Onu görüp de etkilenmemek mümkün mü? Kocaman, top gibi çiçekleriyle bizi karşılıyor bahçelerde ortanca. Üstelik birbirindengüzel renkleri, mevsim boyunca şenlik havası estiriyor...

Kocaman bir merhaba yaza. Birbirinden güzel kokular, birbirinden güzel renkler... Hepsi ahenkle dans ediyor bu mevsim. Bu ay şirin mi şirin bir bitkiyle; ortancalarla Hydrangea sp. tanıştırmak istiyorum sizleri. Minik minik çiçekleri bir araya geliyor ve harikalar yaratıyor.

TANIŞMA VAKTİ
■ Anayurdu Japonya olmasına rağmen dünyanın birçok yerinde yetiştirilir.

■ Halk arasında ‘Cenan’ olarak da bilinir.

■ Gövdesi çok dallı, alttan dallanan, yayılan karaktere sahiptir.

■ Genel anlamda çalı formlu bir bitkidir.
Ancak tropik bölgelerde tırmanıcı formda olan türleri de mevcuttur.


■ 1-3 metre arası boylanabilir.
■ Sık ve parlak yapraklara sahiptir. Kalın karşılıklı yapraklar oval-eliptik, kenarlar testere dişli ve tüysüzdür. Bu yapraklarını oldukça geç döker.

■ Çok sayıda minik çiçekten oluşan gösterişli çiçek başlarıyla dikkatleri üzerine çeker. Çiçekleri uzun ömürlüdür.


■ Çiçeklenme mevsimi yaz ve erken sonbahardır.

■ Çiçekleri genellikle beyaz, pembe veya kırmızıdır. Ancak asitli topraklarda renkleri lila, mor ve maviye dönüşür. Alkalinli topraklarda ise oldukça güzel pembe tonlarına bürünür. Mavileşmeyi suni yoldan sağlamak için toprağına alüminyum sülfat karıştırılır. Çivit eritilmiş suyla sulamak veya toprağa çam iğneleri
karıştırmak da renk değişimine biraz olsun yardımcı olur.

■ Çiçekler yaz sonuna doğru solmuş olsa bile sonbaharda tekrar kendisini gösterir.

■ Zengin humuslu ve kuvvetli toprakları çok sever.
Bunun dışındaki topraklarda çiçek çaplarında küçülme görülebilir.

■ Sahil kesimlerinde ve tuzlu topraklarda iyi gelişim gösterir.

■ Killi topraklar bilindiği üzere besince zengin olup iyi su tutarlar. Perlit ilave edilerek havadarlığı ve süzekliği arttırılırsa ortancalar için oldukça verimli bir ortam elde edilmiş olur.

■ Nemli topraklardan hoşlandıkları için toprakları sürekli nemli tutulmalıdır.

■ Genel anlamda yarı gölge ortam istemekle beraber güneşli ortamlarda mutlu olan türleri de bulunur.

■ Suyu çok sever. Toprak çamur olmadan, sürekli nemli kalacak şekilde sulanmalıdır.

■ Kışın az su vermek yeterli olmasına rağmen yazın bolca sulamak gerekir. Bu süreç haftada en az iki kez olmalıdır.

■ Bitkiyi sularken bu ölçünün hep aynı olmasına dikkat etmek önemlidir.

■ Kış aylarında verilen su oda sıcaklığında olmalıdır.

■ Soğuğa dayanıklıdır.

■ Karasal iklime sahip alanlarda ağustos sonuna doğru potasyum oranı biraz yüksek besin verilmelidir. Buna alternatif olarak dibine odun külü dökerek toprağa karıştırılabilir. Potasyum, ortancaların hem aşırı soğuklardan hem aşırı sıcaklardan korunma mekanizması geliştirmesini sağlayacaktır.

■ Mart ve nisan aylarında gübre verilebilir.

■ Saksısını değiştirmek isterseniz, mart nisan veya eylül-ekim aylarını tercih edin. Sık sık saksı değiştirmek çok da faydalı değildir.

■ Asıl budama kış aylarında yapılır, bütün dallar dibe yakın bir şekilde kesilir. Boyları 15-30 santimetre kadar uzunlukta kalmalıdır. Kışın bozulan dallar dip kısımdan kesilmelidir.

■ Büyük çiçekler elde etmek için dallarını seyrekleştirmemiz gerekir.

ÇOĞALSIN ORTANCALAR…Ortancaları birçok yöntemle çoğaltmak mümkündür. Bunlar;1- Tepe çeliği2- Havai daldırma3- Kök çeliği4- Daldırma5- Kökten ayırma6- Genç dallarını suda köklendirme yöntemleridir.En kolay olanı, haziran ayında o yılki sürgünlerden hazırlanan 9 santimetre uzunluğunda yeşil çeliklerin alınması şeklindedir.


YAZI: PEYZAJ MİMARI RABİ DİLŞAD ŞENGÜN
EvBahçe Dergisi Haziran 2011 Sayısı

Ortancanın faydaları

Ortanca Çiçeği Diyabet, Artirt ve MS Hastalığı Tedavisine katkı sunuyor
Yapılan araştırmalara göre ortanca köklerinden elde edilen bir ilaç, çoğu hastalığın tedavisinde büyük rol oynuyor.
Renkli çiçeğin, multipl skleroz, sedef hastalığı, diyabet, artirt ve MS hastalığı gibi rahatsızlıkların tedavisinde devrim yaratacak güce sahip olduğu açıklandı. kaynak: dailymail.co.uk

Ortanca hakkında bazı ip uçları
Satın aldığınız kocaman çiçek bir sene sonra küçücük pembe; aldığınız mor; mavi, pembe ya da beyaz olabilir. “Ama nasıl olur ben aldım, ben diktim. Rengi nasıl değişir” diye bunalımlara girmeyin. Ortanca topraktaki “ph” değerine yani asit oranına göre sonradan renklenir. Toprak ne kadar kireçliyse pembe beyaz; bunun tam zıttı, ne kadar asitliyse yani simsiyah besince zenginse, o kadar mavi mor olur. Aslında maviyi demir sülfat, paslı demir suları ya da renklendirici çivit ilaveleriyle de yapabilirsiniz, size kalmış.

Ortanca nasıl budanır? Ortanca budama
Öncelikle ortanca ilkbaharda, yeni sürgünler ortaya çıkınca budanır. Sonbaharda yapılan budama, kışın bitkinin donmasına sebep olabilir. Hem geçmiş romantik çiçeklerin yaprağı dökülmüş çalılarda durmasının kime ne zararı var ki? Güllerdeki gibi bir muntazamlık
saplantısı… Bırakın dağınık kalsın, ellemeyin… Yazın çiçekler açtı, çok beğendiniz; kesip saklamak istiyorsanız 40-50 cm’lik dalları kesip, öbek halinde bağlayıp, baş aşağı kurumaya bırakın. Hiç bozulmadan iki sene durabilirler. Hatta tek tük renk bile kalabilir.

Ortanca toprağı nasıl olmalı?

Ortanca, toprakta asit seviyor demiştim. Dikimde hazırlayacağınız özel karışıma bayılacaktır. Elenmiş toprak, kum, yaprak çürükleri, öğütülmüş kabuk ve gazete kâğıdı parçalarını, yanmış büyükbaş hayvan (at, inek, varsa deve!..) gübresini harmanlayıp ortancayı dikin; mor-mavi açsın. Toprağınız asitliyse pembeleştirmek için ya kireç serpin ya da güvercin, tavuk gübresi dökün.Çok koyu pembe-kırmızı tonlar için bir kova suya biraz sirke ilave edin…Bakalım sonuç istediğiniz gibi olmuşmu?. Gölge kadar önemli bir konu da ortancaların rutubeti sevmesi; susuz kalamazlar. Zaten kalırlarsa hemen yaprağı, çiçeği boynunu büker, kendini belli eder. Hemen sulayın. Üretimi yaz sonunda çeliklemeyle çok basit. Aldığınız dalı, yapraklarını temizleyip toprağa saplayın, gelişecektir. Ama daha garantili bir sonuç için köklendirme tozu deneyin.

Murat Pilevneli.

kaynak: bahcevan.com

İlginizi çekebilecek diğer haberler
Dr. Alp Sirman
Hicret Günhan | Herbalist
Prof. Dr. Ahmet Maranki | Stratejik Araştırmalar Uzmanı
Prof. Dr. Akın Yücel |  Plastik ve Estetik Cerrahi Uzmanı
Prof. Dr. Coşkun Tecimer
Prof. Dr. Erdem Yeşilada
Prof. Dr. Erkan Topuz
Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu
Prof. Dr. Osman Müftüoğlu
Prof. Dr. Teoman Cem Kadıoğlu | Varikosel Mikrocerrahisi
Selahattin Dönmez | Uzman Diyetisyen
Suna Dumankaya | Herbalist