Peyzaj Nedir?

Yaşadığımız en dar ortamlar olan evlerimizin gerek mimari özelliklerine gerekse insanların zevk ve isteklerine göre bitkilerle düzenlenmesinden başlayarak, bina çevresinin, mahallenin, geniş alanların düzenlenmesi ile başlayan peyzaj planlama ileri aşamada şehirlerin hatta ülkenin düzenlenmesine kadar ulaşmaktadır.

05-11-2010 02:07

Haberler » Bahçe ve Peyzaj


Çoğu kişinin aslında bildiği ama terim olarak çok sık karşılaşmadığı bu yabancı kelime "paysage" Fransızcadan dilimize yerleşmiştir.Ve anlamı manzara görünüm demektir doğaya düşkün olan bir millet olarak peyzaj aslında içiçe yaşadığımız ortam denebilir.Herkesin peyzaja bakış açısı ve algıladıkları kültürüne göre değişebilir ama değişik meslek grupları peyzajı kendine göre yorumlayabilir bir orman mühendisi yada bir çoğrafyacı için kendi mesleğini ilgilendiren bir çok şeyle karşılık bulabilir.
Mesela tanımlardan birini ele alalım:
Peyzaj:Bir noktadan bakıldığında görüş çerçevesi içine girebilen doğal ve kültürel varlıkların bir arada meydana getirdikleri görünüştür.
Böyle bakılınca içinde yaşadığımız dünya kaldırım taşından çocuk parkına doğa yürüyüşü yaptığımız dere kenarına,bir müzenin bahçesindeki eserlerin yerleştirilişine,çok katlı bir binanın çevre düzenlemesin,evimizin bahçesi ve rengine kadar hissettiklerimizin gördüklerimize bir yansıması halini alıyor.
Kısaca çevre düzenleme sanatı olarak bilinen peyzaj planlamada amaç, insanların şehir veya kırsal alanlarda kültürel, estetik ve ekonomik yönden daha güzel ve verimli bir yaşama ortamı hazırlamaktır. Manzara olarak da bilinen peyzaj çalışmalarında temel unsur insandır. Peyzaj, insanların sebep olduğu doğal tahribatları onarır ve insanların tabii peyzajın zengin ve enerjik unsurları ile tam bir uyum içinde çalışmasını düzenler. Peyzaj planlamada asıl hedef belli bir alanın planlanması değil il, bölge hatta ülkelerin tanzim edilmesidir. Yaşadığımız en dar ortamlar olan evlerimizin gerek mimari özelliklerine gerekse insanların zevk ve isteklerine göre bitkilerle düzenlenmesinden başlayarak, bina çevresinin, mahallenin, geniş alanların düzenlenmesi ile başlayan peyzaj planlama ileri aşamada şehirlerin hatta ülkenin düzenlenmesine kadar ulaşmaktadır.
İnsanoğlu her şeyin mükemmel olmasını ister. Bu aşamada yaşadığı çevrenin de düzenli, huzur verici ve rahat olması yönünde düzenlemeler başvurur. Çevre düzenleme, çevremizin farkına varılması, yaşanılan çevrenin huzurlu olması, çevredeki güzelliklerin ortaya çıkarılması ve çevre ile yaşamaktan zevk almak amacıyla yapılan bir uygulamadır. Gün geçtikçe yok olan yeşil alanlar, doğal ortamlar yapay da olsa çevre düzenlemeler ile geri kazanılmaya çalışılmaktadır. Doğal denge özellikle 20. Yüzyılın başlarından itibaren hızla ve acımasız bir şekilde tahrip edilmeye başlanmıştır. Maddi gelir getiren her şeyi kuralsızca harcayan, dağlan, ovalan, nehirleri dereleri, ormanları, ağaçları ve denizleri tahrip eden ve kirleten insanoğlu huzurlu ortamlar oluşturmak için büyük ve pahalı müdahaleler yapmak zorunda kalmaktadır.
Yaşadığımız çevreyi daha çok bozmadan öncelikle kirliliği ortadan kaldırmalı sonra yok olan güzel çevre yeniden oluşturulmalıdır. Mükemmeli ve en güzeli isteyen insan, önce kendini sonra da çevresini güzelleştirmeli, gelecek kuşaklara iyi ve yaşanabilir bir çevre bırakmalıdır.
Osmanlı Mimarisinde bahçe düzenleme sanatı bakımından tam bir simetri görülürken İngiltere gibi Avrupa ülkelerindeki peyzaj planlamalarda doğa taklit edilmiştir. Simetri olmayan bu modem sistemlerde düşünce ufkunuza göre değişiklik yapabilir, iç içe girmiş olsa da ahenkli düzenlemeler yapabilirsiniz.
Bahçe düzenlemenin kesin ve katı kuralları yoktur, çünkü zevk bireysel bir konudur. Bahçe düzenlemede başarı bahçeden beklenen işlevi yerine getirecek ve görsel açıdan güzel bir görüntü sağlayacak uygun bitkilerin seçilmesine ve bu bitkilerin gerek kendi aralarında gerekse diğer bahçe elemanlarıyla güzel bir ahenk oluşturacak şekilde yerleştirilebilmesine bağlıdır.
Herdem yeşil bitkiler ve yaprak dökenlerin görsel etkileri farklı olup farklı amaçlar için kullanılırlar. Herdem yeşil bitkiler olarak Çam, Göknar, Ardıç gibi iğne yapraklılar (kozalaklılar) ile Çoban püskülü, (Ilex spp.) zakkum (Nemim spp.), kocayemiş (Arbutus spp.) ve buna benzer düz-derimsi yapraklara sahip bitkiler anlaşılmaktadır. Herdemyeşil bitkiler yıl boyunca ve aynı formda yeşil yapraklara sahiptirler ve yaprağını döken bitkilere göre peyzaj içinde sabit bir yapı oluştururlar. Çoban püskülü ve zakkum gibi herdemyeşil bitkiler çiçek açsa da asıl kullanılmaları sürekli olan yeşil yapraklarından dolayıdır Yaprağını döken bitkilerden bazıları (Sığla, Akçaağaç) sonbahar yaprak renklerinin mükemmel görüntülerinden dolayı peyzajda kullanılmaktadırlar Yaprağını döken türler ilkbaharda, yaz aylarında ve kısmen sonbaharda rengarenk çiçekler açarlar. Dekoratif meyveler ise yaprak döken türlerde bahçenize ayrı bir dekor oluşmasını sağlar. Kelebek çalısı ve bazı meyveli türleri seven kuş gibi hayvanların da bahçenizi ziyaret etmelerini sağlarlar.
Kaynak: Volkan Derinbay

Hobibahçemiz
 

Etiketler : Peyzaj - Nedir? -
İlginizi çekebilecek diğer haberler
Dr. Alp Sirman
Hicret Günhan | Herbalist
Prof. Dr. Ahmet Maranki | Stratejik Araştırmalar Uzmanı
Prof. Dr. Akın Yücel |  Plastik ve Estetik Cerrahi Uzmanı
Prof. Dr. Coşkun Tecimer
Prof. Dr. Erdem Yeşilada
Prof. Dr. Erkan Topuz
Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu
Prof. Dr. Osman Müftüoğlu
Prof. Dr. Teoman Cem Kadıoğlu | Varikosel Mikrocerrahisi
Selahattin Dönmez | Uzman Diyetisyen
Suna Dumankaya | Herbalist