Zayıflama takıntısı ve kilo verme programlarının sınırları

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

22-03-2009 12:16


 

Eski Roma İmparatorluğu döneminde asilzadelerin sık sık şarap ve zengin mönülerle donatılmış ziyafetler düzenlediği , davetlilerin lezzetli yiyeceklerden daha fazla yiyebilmek için sunulan " tüyler " ile boğazı " gıdıklayıp " yediklerini çıkardıkları tarih sayfalarında yer almaktadır . Günümüzde ise bazı kişilerin kilo almamak gayesiyle yemek yedikten sonra lavaboya gidip elini boğazına sokarak yediklerini çıkardığı görülüyor .

 Zayıflamayı takıntı haline getiren kişilerde bu uygulama artık " otomatikleşmiş " hale dönüşerek son derece ciddi boyutta bir hastalığa yol açıyor . Tıp literatüründe " anoreksia nervosa " olarak adlandırılan bu hastalığa yakalanan , son derece güzel olduğunu bildiğimiz bazı sanatçı ya da modellerin ) birer iskelet haline dönüştüğünü ve yaşamım yitirdiğini sanırım basında işitmişinizdirî. Yediklerini çıkarmaya lışmak (yani kusmak ) esasında sağlık bakımından önemli bir risk etkeni . Mide ve safra asitlerinin etkisi ile yemek borusu mukozasında meydana gelen tahrişe bağlı olarak önce özefagus ülserleri ve daha ileri dönemde de en tehlikeli ve ölümcül kanser tipleri arasında gösterilen özefagus kanseri gelişimi olasılığının önemli ölçüde artış gösterdiği bildiriliyor .

LAVMAN SAĞLIKLI DEĞİL

    istanbul ' da eczanesi olan bir meslektaşımın geçen hafta iki gün içerisinde 238 adet lavman sattığını hayretler içerisinde öğrendim . İnanılmaz bir rakam , peki neden ? Aslında olay , son derece trajikomik bir toplum psikoloji vakası ! Bildiğiniz gibi ülkemizin gündemini haber programlan ya da belgeseller değil yarışmalar ve kadın programları belirliyor . Bu programlara katılan bazı sözde profesörler ya da uzmanların lavmanın faziletlerini anlatan açıklama ve önerileriyle millet " lavman " krizine tutulmuş durumda . Bu " sözde profesör doktor " ne hekim ne de sağlıkla ilgili başka bir meslek sahibi , kendisi " ziraatçı ! " Yani insan fizyolojisinden  haberdar değil zaten sağlık kavramından haberdar olan bir kişinin böyle bir uygulamayı insanlara önermesi düşünülemezdi .

 Lavman yukarıda bahsettiğim " anokresi " boyutundan " anorektal " uygulamaya geçiş . Yani kişinin yediklerini makattan çıkarmaya çalışması . Lavman , kusturma , kan akıtma , idrar artırma , aksırtma gibi uygulamalar üç bin yıl öncesinin en popüler tedavi yöntemleri . O dönemlerde hastalıkların tedavisi için vücudun toksinlerden arındırılması gerektiği prensibi uyannca tüm boşluklardan hastanın içerisinin temizlenmesi gerektiği düşünülürdü . Hatta Ortaçağ Avrupa ' sından kalan bazı gravürlerde eczanelerin arkasında kişilere lavman uygulandığı tasvir edilmektedir . Bu uygulamaların hastaya yarardan ziyade zarar verdiği gözlendiğinden , günümüz tedavi yöntemlerinde zorunlu haller dışında ( batın ameliyatları , radyografik inceleme gibi ) uygulanmasından kaçınılmaktadır . Yani bu " şahıs " yüzlerce yıl önce zararları nedeniyle terk edilen yöntemleri , kendi keşfi gibi insanlara önermektedir .

PEKİ OLASI RİSKLER NE ?

 Sık sık lavman uygulamanm , yukarıda bahsettiğim " anoreksia nervosa " durumundan farkı çıkış yönü . Yediğimiz besinlerin ve aldığımız ilaçların ancak az bir kısmı mideden emilir . Geri kalan kısmı bağırsağın çeşitli kademelerindeki ( duodenum , kolon ) farklı enzimlerin etkinliği ve işlemlere bağlı olarak gerçekleşir . Kolon ( kalın bağırsak ) besin ve ilaçların vücut tarafından yararlanılmasında en önemli kademelerden biridir . Buradaki laktik , bakterilerde bulunan enzimlerinin etkisi ile besin ve ilaçlar vücut tarafından emilebilecek moleküller haline dönüştürülür .  Bu arada bir hususu belirteyim ; yağlar lipofilik ( su sevmeyen ) özellikte olduklarından kalın bağırsağa gelmeden büyük ölçüde emilecekleri için lavmanın bir yaran bulunmaz . Diğer taraftan sürekli lavman uygulamasıyla bağırsaktaki yararlı laktik bakterilerin de vücuttan uzaklaşmasına yol açılacağından bağırsağa zararlı bakteriler yerleşerek ciddi tehlikeler oluşturma riski ortaya çıkacaktır . Zaten dışarıdan sokulan lavmanın enfeksiyon etkenlerini de vücuda taşıması , sık sık lavman yapılmasma bağlı olarak bağırsak mukozasında oluşacak tahrişe bağlı ortaya çıkabilecek sorunlar lavman uygulamalarının akla gelebilecek risklerinden sadece birkaçı .

Star

Diğer Yazıları
Dr. Alp Sirman
Hicret Günhan | Herbalist
Prof. Dr. Ahmet Maranki | Stratejik Araştırmalar Uzmanı
Prof. Dr. Akın Yücel |  Plastik ve Estetik Cerrahi Uzmanı
Prof. Dr. Coşkun Tecimer
Prof. Dr. Erdem Yeşilada
Prof. Dr. Erkan Topuz
Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu
Prof. Dr. Osman Müftüoğlu
Prof. Dr. Teoman Cem Kadıoğlu | Varikosel Mikrocerrahisi
Selahattin Dönmez | Uzman Diyetisyen
Suna Dumankaya | Herbalist